Merkezi amerikada olan Ethnologue data from : Languages of the World kurulusunun P.A. Andrews

tarafından hazırlanan raporu kaynak alınmıstır.

Türkiyede Etnik Dağılımlar...

% 86.21 Trk = 60.347.000 kisi

% 13.79 Diğer = 9.653.000 kisi

Kürtler %8.36 / 5.852.000

Zazalar %0.53 / 371.000

Çerkezler %2.14 / 1.520.000

Araplar %1.63 / 1.141.000

Lazlar %0.02 / 14.000

Diğer %1 / 700.000

Toplam %13.79

Kürt Kökenli nufusunun %8 olarak kabul edilmesi, Kürtlerin 15-20 milyon olduklarıını savunan evrelerin tepkisine

yol açabilir. Ancak sunu belirtmek gerekir ki, yerli yabancı hiç bir ciddi araştırmacı ya da kurum Kürt nufusu

böylesine abartılı rakamlarla ifade etmemektedir. Ayrıca çok sayıda ciddi veri %8'lik oranı

doğrulamaktadır...

Türkiyedeki Kürt nufusu gerçek dışı göstermenin maksat dısında hiç bir anlamı yoktur.

Türkiyedeki Kürt kökenli nufusun 6-7 milyon olması hiç bir şekilde Kürt kimliğini inkar için bir gerekçe teşkil

etmediği gibi, Kürtlğe en ufak bir saygısızlık göstergesi olarak da algılanamaz...

1985 nufus sayımındaki belirlemeye göre Doğu ve Güney-doğudaki halkın (9.903.000 kisi) sadece 2.766.000ı

Anadil olarak Kürtçeyi bildirmiştir.Kalan %72lik bölümün anadili Türkçedir.1993 yılında Konda zel arastırma sirketinin istanbulda 15.500 kişi üzerinde yaptığı Etik bakıs, dısındaki bir gurubun, bir baska gurubu tanımlamasıdır.Türkiyede büyük çoğunluk bütün Karadenizlileri Laz, ( KOCAMAN BiR YANLIŞ ) Doğuluların büyük kısmını Kürt olarak lanse etmektedir . Zazalar tarih boyunca kendi kimliklerinde onurla Etnik kimlik pek çok nedene bağlı olarak sre iinde değiskendir. Tarih içinde,3üst kimlik çoğu kez yanlıs tanımlanmakta ve kavram kargasasına yol amaktadır. Doğru tanımın1965 Genel Nufus Sayımında anadili çerkez dillerinden olanların oranı %0.19, ikinci dili çerkez dili Uluslararası bir örnek olarak Fransa'ya bakmak yeterlidir. 1978 istatistiklerine

örneğin,

a) Konda A.S.'nin istanbul arastırmasında ana-baba tarafından Kürdm diyenlerin oranı %7.6 dır. Akraba

iliskileri dahil edildiğinde bu oran %13.1 olmaktadır. Ancak bunların sadece %4' lk bir bölüm hissen-kalben

Kürdm demektedirler.

b) 1993 de TﾜSES'in yaptığı arastırmada Kürt olarak belirlediği gurubun genel seçmen sayısı içindeki oranı

%9.8 dir

e) Tarafgir verilerin etkisinde olduğu bilinen M.M.Van Bruinessen'e göre dünyadaki Kürt sayısı 15-16 milyon

Türkiye'deki Kürtlerin sayısı 7-8 milyondur.

f) Javed Ensari'ye göre dünyadaki Kürtlerin nfusu 15 milyon civarındadır ve bunların %25'i, 3.375.000'i Türkiye'dedir.

g) Doktora çalısmasında Kürtlerle ilgili nüfus tahminlerini karsılastırmalı olarak değerlendirmis olan M.Fany'nin

1930 yılı iin Türkiye'de belirlediği

Kürt sayısı 1 milyondur. Bu sayısının o günkü Türkiye nüfusu içindeki payı %6.6 dır

h) Almanya'da yayınlanan uluslararası nitelikli "Der Fisher Weltalmanach 95" adlı eserde dünyadaki Kürt nüfusu

yaklasık 16 milyon olarak verilmis, Türkiye'de ki Kürt sayısı 6.2 milyon olarak gösterilmiştir.

i) 1985 nfus sayımındaki belirlemeye göre Doğu ve Güney-doğudaki halkın (9.903.000 kisi) sadece

2.766.000'ı Anadil olarak Kürtçe'yi bildirmistir.

Kalan %72'lik bölmün anadili Türkçedir.

Ağaç işinin toplumsal bir meslek olarak yaygın olduğu Tahtacılar, asiret organizasyonu itibariyle farklı bir

toplumsal yapıya ve zegin bir yasam tarzına sahip Yörkler Türklerin alt gurupları olarak tasnif edilebilirler.

Güney Doğu ve Doğu Anadoluda bir çok yerde asiret mensubiyeti, Türk, Kürt, ya da Arap olmaktan önce gelir.

ülkemizde çerkez olarak tanımlanan gurubu olusturan unsurları bu üst kimlikte birlestiren etken, çarlık

Rusyasınca 1864te topluca sürgn edilmis olmalarının yarattığı büyük acı ve dayanısma duygusudur.

Türkiye deki çerkezler esasen dilleri ve soyları tamamen farklı ok sayıda Kuzey Kafkas topluluklarıdır.Bu yüzden

64 farklı Kafkas derneği vardır.

2

çerkezistan esasen küçük bir bölgeyi kapsamasına karsın Türk hükmeti gelen herkezi çerkez kabul etmistir.

ISTANBUL

arastırma.Sorusu " "siz kendinizi ne hissediyorsunuz?"

istanbul nüfusunun %61.4'nn kendisini Türk, %18.44'nın ise "farklı" kökenden kabul etmistir.% 21.11' lık gurup

ise "karısık" kökenlidir. Bu gurubun akrabalık iliskileri byk oğunlukla Türklerledir.

% 61.40 Türk

% 13.30 Kürt

% 6.81 Balkan Kökenli

% 5.75 Kafkas kökenli

% 8.77 Laz

% 1.39 Hıristiyan Azınlıklar

% 2.57 Arap

Etik Bakıs

örneğin

bölümün Kürt olarak tanımlar. ( KOCAMAN BiR YANLIS ) Bu etik bakıstır.

Etik bakıs, bilimsel temelden uzak, genelleme seklinde kaba bir görüştür. Bu nedenle, emik bakıs gibi geçerli

llkerlere dayanmaz. ülkenin etnik yapısının değerlendirilmesinde fazlaca bir önem tasımaz.

Etik bakıs, genellikle çoğunluk egemen unsurun önemsemediği azınlık gurupların kimliklerine iliskin görüşdür.

Etik bakıs, ülkenin etnik yapısının değerlendirilme- sinde önem tasımasa da, çoğunluğun bakısı olarak etnik

guruplar arası iliskilerde etkindir. özellikle, devlet politikalarının belirlenmesinde etkin olabilen etik bakıs,

ayrıca gurupların kimlik değisiminde de rol oynayabilir.

Etik bakıs ve Lazlar

değisimindeki roln aıklayıcıdır. Bugn, lkenin bir ok yresinde Laz olarak tanımlanan insanlar mevcuttur.

Ancak yerli kavramı iinde Laz sadece Rizenin Pazar, Arhavi ve Hopa geni iinde kk bir guruptur. Oysa

toplum her Karadenizliyi Laz olarak grr.

Toplumun Laz olarak tanımladığı halkın byk oğunluğu Laz yakıstırmasını reddeder. Konunun uzmanı

yabancı bilim adamları da yaptıkları kapsamlı arastırmalar sonucunda Karadeniz blgesi halkının Pazar, Arhavi,

Hopa yresi dısında Lazlığı kabul etmediklerini ve Laz olmadıklarını ortaya koymuslardır. Bennighaus, Meeker

Zonguldak Ereğlisinden baslayarak, Rizenin Pazar ilesine gelinceye kadar her yörenin kendisinin bir

doğusundaki yöreyi isaretle, kendilerinin Laz olmadıklarım belirttiklerini tespit etmislerdir. Dolayısıyla etik

bakısla kalabalık bir gurup olarak grlen Lazlar, gurubun kendi tanımıyla kk bir etnik guruptur.

Etik bakıs ve Zazalar

direnmis, ne Türklüğü ne de Kürtlüğü benimsememis bir topluluktur.

Zazaları inceleyen ciddi btn bilim adamlarının ortak grs; Zazaların Krt ve Zazacanın Kürtçe'nin bir

lehesi OLMADIĞI yolundadır. Bu grs paylasanlar arasında Krdolojinin babası kabul edilen V.Minorsky,

O.Mann, David Mc Kenzie, Sasuni, Haddank, Prof.Goichie Kojima gibi otoriteler de mevcuttur.

Ancak Zazaların nemli bir blm bugn Krt st kimliğini benimsemektedirler. Dillerinin Krte'den farklı

olmasına ve kkenlerinin Krt olmadığı bilim adamlarınca ortaya konmasına ve daha nemlisi tarihte Krtlğe

karsı kimliklerini duyarlı bir sekilde savunmus olmalarına rağmen; Zazaları Krt kimliğine iten, kendilerini

kusatan toplulukların etik bakısı ve devletin bu bakıs doğrultusundaki tavrı olmustur.

Osmanlıdan bu yana Devlet ve toplum Zazaları Krt olarak tanımlamıstır.

Toplumsal iliskiler srekli olarak Zazalara Krtlğ empoze etmistir.Osmanlı'dan gnmze devletin padisahı,

tımar beyi, pasası, kadısı, kaymakamı, jandarması, tahsildarı, ğretmeni,hakimi, savcısı Zazaları Krt olarak

grmstr. Sonu olarak daha 50 yıl ncesine kadar Krtlğ reddeden Zazaların byk bir blm bugn st

kimlik olara Krtlğ benimsemislerdir.

Ancak Zazalıklarını Krtlkle esdeğer bir kimlik olarak sürdürmektedirler.

Etnik Kimliğin Değiskenliği:

kendi denemlerine damgasını vurmus sayısız etnik gurup bugn "kimlik" olarak silinmistir. Hunlar, Hititler, Sümerler, iskitler, bugün hiç bir etnik gurubu tanımlayan kimlikler değildir. Bu isimlerle anılmıs olan topluluklar elbette

toptan yok olmadılar. Baska topluluklara karısmıs olarak ırki nitelikleri bugnk toplumlar iinde devam

etmekte ise de etnik gurup nitelikleri kaybolmustur. Gnmz Trkiyesinde bile, yakın bir gemise dayanan etnik

kimlik değisiminin pek ok rneği mevcuttur. Arastırmalarla kanıtlanmıstır ki, bir çok öz be öz Türk unsur

Kürtlesmistir. 24 Oğuz boyundan biri olan Avsarlar'ın bir blmnn yanısıra, Dğerler, Kalalar, Kikiler, Trkanlar,

Karakeililer Krtlesmislerdir.

Bunların içinde Urfa Karakeilileri, bugn Batı Anadolu'daki akrabalarının da abalarıyla Trk kimliklerini yeniden

kesfetmekte ve Trklğe dnmektedirler. ibrahim Pasa'nın zorla Milli Asiretine bağlayarak Kürtlestirdiği

Trkanlar da kimlik değisimine bir baska rnektir.

Krtlesen Zazalar kimlik değisiminin bir baska gnmz rneğidir. Svanberg'in belirttiği gibi "bir etnik gurubun

NE OLDUĞUNDAN ok, NE ZAMAN, yani NE GiBi KOSULLAR ALTINDA var olduğu" nemlidir.

üST kiMLiK

iyi anlasılabilmesi iin asağıdaki rneklerin iyi değerlendirilmesi gerekir.

Kendi kökenine, geleneklerine bağlı, etnik kimliğiyle onur duyan bir çerkez çağdas vatandaslık bilincinin ve

toplumla bütünlesme ihtiyacının gereği olarak kendisini Trk olarak tanımlamakta hi bir sakınca grmeyebilir.

Egemen unsurun kimliğinin temsili nemini benimser. Bu durumda Trklk bu çerkez iin bir üst" kimliktir.

Bir baska çerkez kken bilincine ve onuruna sahip olmakla birlikte, kusaklardır bu topraklarda yetismenin, egemen

kltrle yoğrulmanın sonucu olarak kendini Trk olarak duyumsayabilir ve Trk kimliğini stn tutabilir.

Bu anlamda Trklk bu ﾇerkez iin artık "st" kimlik değildir.

ﾜst kimliği tartısanların sık sık dstkleri yanlıs st kimliğin değisik "algılanma" dzeylerini, ve kisilerin kendi

tercihlerini gzardı ederek, insanlara kendi lleriyle kimlik bime yanılgılarıdır.

Bazı kse yazarları ise bu yanlısa ek olarak bir de "yerli", "sonradan gelme" yani otoktonluk gibi bilim dısı ller

ekleyerek kendi kafalarına gre "st" kimlikler yaratmaktadırlar. ﾜst kimliğin, ne "azlık", "oklukla" ve ne de

"yerli" "gmen" olmakla ilgisi yoktur. ﾜst kimlik tamamıyla gurubun kendine bakısı, egemen unsuru

algılayısıyla ilgili bir tanımlamadır. ﾜst kimlik en kısa tanımıyla "rıza ile kabul edilen ortak temsili" kimliktir.

ﾇerkezler

olanların oranı %0.15 dir. Bu sayım esas alındığında ﾇerkez kkenli nfusun genel nfs iindeki payı %0.34

olarak grlmektedir. Aynı oran bugnk nfusa uygulanırsa ﾇerkezlerin nfusu yaklasık 200.000 olmaktadır.

Ancak değisik kaynaklardaki verilerle birlestirildiğinde ﾇerkez kkenli nfusu 1.000.000'un zerinde kabul etmek

gerekir. ﾇerkez kkenli nfusa iliskin olarak ﾖZBEK'in tespiti 1984 yılı iin 1.100.000 dir.

Bu arada tarihi veriler incelendiğinde Turkiye'deki ﾇerkez kkenli nfusu 1.5 milyon civarında kabul etmek

mmkn olmaktadır. Kuzey Kafkas lkelerinin ﾇarlık Rusyasına karsı verdikleri destansı bağımsızlık savası

1864'te byk bir kırıma dnsen yenilgiyle sonulanmıs ve Ruslar ﾇerkezleri srmslerdr. O gnk verilere

gre srlen nfus farklı kaynaklara gre 600.000 ile 1.500.000 arasında değismektedir. Ancak byk sefalet

iinde gereklesen g sonucu Osmanlı topraklarına ayak basabilenler 400.000 civarında gsterilmektedir.

Osmanlı topraklarına gelen ﾇerkezler; Balkanlar, Suriye , Mısır, Filistin, ve Anadolu da iskan edilmislerdir. Anadolu'ya

iskan edilen nfus 150-200.000 olarak tahmin edilmektedir. Bunların byk oğunluğu Adigeler sonra

Abhazlar ve 20.000 civarında Ubık'la, 3000 aile ﾇeen-Đngus, Trk asıllı Bolkar ve Karaaylardır. Asetinler

ve Dağıstanlılar da diğer kk guruplardır.

ﾇerkezler, kendi soylarından olusan kyler kurmuslar ve doğal asimilasyona uzun sre direnmislerdir. Ancak

Mslman olmaları ve kentlesmenin hızlanması sonucu byk lde dillerini unutmuslar ve Trk toplumuyla

btnlesmislerdir.

Yapılan arastırmaların hemen hemen tamamı gstermektedir ki ﾇerkez kkenli unsurlar iin Trk kimliği kken

kimliklerinden nde gelmektedir. 1993 yılında Đstanbul'da yapılan arastırmada ana ve baba tarafından Kafkas

kkenliyim diyenlerin oranı %2.19'dur. Ancak bunların sadece %0.46 si kimlik olarak ﾇerkezliğe bağlı

olduklarını belirtmislerdir.

Etnik mozaik kavramı ve Fransa ﾖrneği

gre Fransa'da 17 etnik gurup mevcuttur. ﾜstelik bu sayı Andrews'n yaklasımıyla 80'ni asmaktadır.

Sz konusu 17 gurubun genel nfus iindeki oranı %19'dur ve bu guruplardan 16'sının nfusu 100.000'in zerindedir.

(Trkiye'de etnik gurupların toplam nfus oranı % 11.87 ve nfusları 100.000 zerindeki gurup sayısı

4

sadece 5

tir.) Byle bir tabloya rağmen Fransa'da ne mozaik sz edilir, ne de Fransa iin "mozaik" nitelemesi yapılır.

Fransa haklı olarak mozaik nitelemesini reddettiği gibi, milli azınlık kavramını da benimsememektedir. Fransa

1992 yılında anayasasının 2nci maddesini "Fransızca Cumhuriyetin anadilidir." seklinde değistirmistir.

Avrupa Konseyi erevesinde olusturulan ve 11 ye lkenin imzaladığı "Blgesel ve Azınlık Dilleri Sartı"na taraf

olmamıstır. Fransa Anayasa Kurulu 1991 deki kararında Fransa halkının unsuru Korsika halkı ifadesini anayasaya

aykırı bularak iptal etmistir. ﾜniter bir devlet olarak milli btnlğn 100 yıla askın bir sre nce

pekistirmis olan Fransa'nın etnik guruplara bakısı hi değismemistir. 1925 yılında devrin Milli Eğitim Bakanı A

de Monzie bu bakısı su szleriyle zetlemistir. "Fransa'nın tarihsel birliği iin, Brtanca'nın ortadan kalkması

gerekmektedir."

Bu yapıda bir Fransa etnik bir mozaik olarak tanımlanmaz, bu zihniyette bir Fransa elestirilmezken, Trkiye'yi

mozaik olarak nitelemek sadece bilimi inkar değil, insafsızlıktır.